Sau Hiệp định Genève năm 1954, đất nước bị chia cắt, cách mạng miền Nam đứng trước những thử thách hết sức nghiêm trọng do sự đàn áp đẫm máu của Mỹ-Diệm. Trước yêu cầu bức thiết của sự nghiệp giải phóng miền Nam, tháng 1/1959, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 15 đã xác định con đường bạo lực cách mạng để giành chính quyền. Để hiện thực hóa quyết tâm đó, ngày 19/5/1959, Thường trực Quân ủy Trung ương quyết định thành lập 'Đoàn quân sự đặc biệt' (Đoàn 559) làm nhiệm vụ mở đường vận chuyển hàng quân sự, tổ chức đưa đón cán bộ, chiến sĩ từ Bắc vào Nam.
Liên tục 16 năm (1959-1975) đương đầu với mọi thủ đoạn và vũ khí hiện đại nhất của Mỹ, bộ đội Trường Sơn đã đội mưa bom, bão đạn để chiến đấu, xây dựng và bảo vệ tuyến đường chiến lược 'huyền thoại.'
Tại Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Sam Johnson (Đại học Texas Tech, Mỹ), Anh hùng Lực lượng vũ trang, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên hiện lên qua các báo cáo tình báo, phân tích chiến lược và tài liệu dịch thuật của phía Mỹ về đường Trường Sơn. Điều này cho thấy sự nể trọng của người Mỹ đối với vị tướng đã biến đường Trường Sơn thành 'trận đồ bát quái' khổng lồ, khiến sức mạnh quân sự hiện đại của Mỹ không thể khuất phục.