Từ diễn biến phức tạp của tình trạng sạt lở, sụt lún đất tại An Giang và vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nhiều chuyên gia cho rằng đây là hệ quả cộng hưởng của nhiều yếu tố. Khi dòng chảy biến động, phù sa suy giảm và con người can thiệp ngày càng sâu vào tự nhiên, những dòng sông đầu nguồn đang dần đổi khác. Sông vẫn chảy, nhưng bờ đất yếu dần.
Những dòng sông đổi dòng chảy, nhiều bờ kênh sạt lở, sụt lún… đang cho thấy tình trạng sạt lở ở An Giang cũng như các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày càng phức tạp. Loạt bài 3 kỳ ghi nhận thực trạng, nguyên nhân và phản ánh hành trình An Giang đang ứng phó sạt lở theo tinh thần Kết luận số 26-KL/TW, ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị: Chuyển từ 'ứng phó bị động' sang 'chủ động thích ứng', phát triển thuận thiên và bền vững hơn.
Những tuyến kè có thể giữ được một đoạn bờ sông, nhưng không thể giữ được cả đồng bằng nếu tư duy phát triển vẫn đi theo lối cũ. Khi biến đổi khí hậu, nước biển dâng và biến động dòng chảy Mekong ngày càng rõ nét, ĐBSCL đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi cách ứng xử với tài nguyên, với nguồn nước và với chính hệ sinh thái đã nuôi sống vùng đất này suốt hàng trăm năm qua.
Mùa nước nổi ở Đồng bằng sông Cửu Long nay không còn như trước. Nhiều cánh đồng đầu nguồn từng trắng nước suốt nhiều tháng, giờ nước về thấp hơn, thời gian ngắn hơn. Trong khi đó, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở và sụt lún ngày càng hiện rõ trên khắp vùng đất cuối nguồn Mekong.
Có những buổi sáng đứng bên bờ sông Tiền, nhìn dòng nước lặng lẽ trôi qua: Mỹ Thuận, Sa Đéc, Cao Lãnh, Gò Công, Cái Bè, Cai Lậy…, chợt nghe một tiến 'rắc' rất nhỏ đâu đó ven bờ. Không lớn như tiếng giông bão. Không dữ dội như tiếng sóng thần. Nhưng đó có thể là tiếng của đất 'đang đau'.