Nghị quyết 09-NQ/TW không chỉ đặt mục tiêu đưa TPHCM trở thành trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo của khu vực, mà còn mở ra yêu cầu tái cấu trúc lại mô hình phát triển đô thị.
Tại các buổi tiếp xúc cử tri vừa qua, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, theo định hướng của thành phố, không có chuyện đưa toàn bộ các trường đại học ra khỏi khu vực hiện hữu hay tập trung về một địa điểm duy nhất, mà là nghiên cứu tổ chức lại không gian đào tạo theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện phát triển đô thị và giảm áp lực cho khu vực nội đô.
Hà Nội định hướng tái thiết nội đô lịch sử theo mô hình 'đa tầng - đa lớp', phát triển giao thông công cộng và từng bước giảm áp lực dân cư khu vực trung tâm.
Theo quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được công bố, Hà Nội sẽ tái cấu trúc mạnh hệ thống giao thông theo hướng hiện đại, liên kết vùng và đồng bộ đa phương thức vận tải.
Hà Nội sẽ từng bước chuyển đổi công năng nhiều trường đại học, bệnh viện nội đô nhằm giảm áp lực cho khu vực trung tâm.
Hà Nội chủ trương rà soát đóng cửa, dừng hẳn việc hung táng tại các nghĩa trang trong khu vực phát triển đô thị, đồng thời di dời và chuyển đổi công năng các bến xe trong vành đai 3, quỹ đất sau khi di dời được ưu tiên cho mục đích công cộng.
Theo quy hoạch mới, TP Hà Nội dự kiến di dời các bến xe lớn trong Vành đai 3, đồng thời phát triển sân bay thứ hai, hầm vượt sông đa tầng và mạng lưới giao thông liên vùng.
Hà Nội áp dụng các cơ chế ưu đãi để khuyến khích cư dân di dời từ lõi di sản ra các khu đô thị mới được đầu tư đồng bộ tại vùng ngoại vi.
Lần đầu tiên trong lịch sử quy hoạch đô thị, Hà Nội đặt ra tầm nhìn phát triển 100 năm với khát vọng trở thành thành phố toàn cầu 'Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc'. Không chỉ giải bài toán nội đô, quy hoạch mới còn mở ra tư duy phát triển vùng, hình thành các cực tăng trưởng mới, chia sẻ hạ tầng và tái cấu trúc không gian phát triển của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
Quá trình đô thị hóa đặt ra yêu cầu tái cấu trúc không gian phát triển, trong đó việc tách khu sản xuất công nghiệp khỏi khu dân cư trung tâm là xu hướng phổ biến. Tại khu vực phía Bắc TP.HCM, chiến lược này đang được triển khai theo lộ trình có định hướng, gắn với các quyết sách quản lý nhà nước.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm đang mở ra cơ hội lịch sử để tái thiết cấu trúc đô thị theo hướng mở, đa cực và đa trung tâm. Tuy nhiên, đằng sau bản quy hoạch vĩ mô với mục tiêu đầy tham vọng là di dời hàng trăm nghìn hộ dân ra khỏi vùng lõi, bài toán cốt lõi quyết định sự thành bại chính là việc kiến tạo một hệ thống chính sách an sinh, đền bù và sinh kế thực sự mang 'hơi thở cuộc sống', đảm bảo lợi ích hài hòa và sự đồng thuận của nhân dân.
Những bất cập của mô hình 'nén phẳng' đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi tư duy và phương thức phát triển đô thị. Không gian đô thị không thể tiếp tục phát triển theo một lớp đơn tầng, mà cần được tổ chức lại theo hướng đa tầng, đa lớp, nhằm phân bổ lại các chức năng và giảm áp lực cho khu vực nội đô.