Những lọn gió nàng Bân cuối cùng rơi rớt trên tán bàng non rồi tản đi, mưa lạnh lây rây một chút rồi ngưng lại, màu trời trở nên xanh như ngọc, vài vầng mây trắng lãng du. Thoắt cái, trời trở mặt, giông gió ở đâu cuồn cuộn kéo đến, mang sấm chớp và cả những cơn mưa đá ném xuống tới tấp. Thời tiết cứ gây cơn cớ như thế, rồi đỏng đảnh bước từ xuân sang hạ. Nắng non đầu mùa khẽ khàng đậu lên nhành dâm bụt ngoài bờ giậu, rủ đôi bướm vàng về lượn bên hoa. Hương lúa tỏa ngát không gian, gợi nhớ trong tôi những ngày tuổi thơ đã xa...
Không là bên khởi xướng chiến sự, thậm chí còn nỗ lực tìm cách 'né' xung đột, thế nhưng Lebanon đang rơi vào tình cảnh trớ trêu: Bị cuốn vào tâm bão cuộc đối đầu giữa Mỹ và Israel với Iran.
Với việc tuyên bố từ chối cho máy bay quân sự Mỹ bay qua không phận, Áo trở thành quốc gia mới nhất không ngại 'chọc giận' Washington. Cũng không mấy khó hiểu, bởi với nguyên tắc duy trì vị thế trung lập trong hàng thập kỷ, quốc gia Trung Âu nhỏ bé này đã nối bước Thụy Sĩ từ chối can dự vào cuộc xung đột ở Trung Đông, cho dù lần này lời đề nghị được gửi đi từ siêu cường hàng đầu thế giới.
Từ một tranh chấp chưa ngã ngũ giữa nhạc sĩ Minh Khang và tài xế công nghệ, mạng xã hội nhanh chóng chuyển hướng công kích sang những người không liên quan. Cựu mẫu Thúy Hạnh trở thành tâm điểm của làn sóng chỉ trích, buộc phải khóa trang cá nhân để tránh cơn bão bình luận tiêu cực.
Trên con đường làng ngày thường vốn lặng lẽ, nay đã lao xao tiếng nói cười, tiếng chào nhau thăm hỏi của những người làm ăn xa xứ khắp trời cùng chốn quay về vui Tết đón xuân...
Cái khoảng không gian chung tưởng như chỉ để đi lại, thoáng qua rồi quên nơi những khu tập thể xưa, tòa chung cư nay, lại là nơi chứng kiến không ít câu chuyện buồn vui trong đời sống đô thị. Nhưng chính những câu chuyện từ mảnh diện tích chung ấy lại hiển hiện một thói quen, một nếp sống cùng những đổi thay không ngừng ở mảnh đất Hà thành 'đất chật người đông' này.
Đò dọc phải tránh đò ngangNgụ cư phải tránh dân làng cho xa'Đò' là từ 'độ' tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: 'Thành công rồi, việc này có trời độ', ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.
Đêm qua đốt đọi dầu đâỳBấc non chẳng cháy, oan mày dầu ơiBấc là gì? Cơn cớ làm sao khi người ta lại dùng từ bấc? Há chẳng phải bắt đầu từ câu ca dao: 'Đêm qua gió bấc mưa dầm/ Đèn lầm với bóng, bóng lầm với ai?' đấy sao? Ngẫm ra có lý, gió bấc còn gọi 'gió mùa đông bắc' lúc ấy gió lạnh ùa về lại mưa dầm dề nên người ta thường thắp đèn cho ấm áp. Mà, đèn thắp trong khung cảnh gió phùn mưa nhão, gió bấc mưa dầm nên ánh sáng nhập nhòe khiến dẫn đến sự nhầm lẫn giữa đèn với bóng.Suy luận này có đúng?
Trong 'Truyện Kiều', Hoạn Thư mắng Thúy Kiều: 'Con này chẳng phải thiện nhân/ Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng'.
Một tối ấm quây quần bạn hữu, nữ nhà văn trẻ Trang Thụy dẫn theo một trung niên bảnh trai, mặt mày nhẵn nhụi, sơ mi trắng bong đẩy vào cuộc vui: 'Đây là chồng em, họa sĩ Vũ Trọng Anh'. Trọng Anh bẽn lẽn: 'Vâng, em người Hà Nội, đang sinh sống và vẽ ở Hội An'.
Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ thông tin đã mang đến nhiều chọn lựa cho công chúng về mọi loại hình nghệ thuật. Tâm lý hưởng thụ khiến xu hướng giải trí lấn át xu hướng thưởng thức. Tâm lý tiêu dùng khiến kèn trống ồn ào khỏa lấp tư duy sâu lắng. Thi ca bỗng dưng trở thành một vấn nạn tiếp nhận. Người làm thơ nhiều không kể xiết mà người đọc thơ ít không thể tả. Vậy thì câu thơ bơ vơ đi tìm tri âm phía nào chưa nỡ khép cửa tâm hồn?
Trong giao thiệp hằng ngày, thỉnh thoảng chúng ta vẫn nghe cụm từ: 'Đời tám hoánh', được hiểu là chỉ về sự việc/ sự vật gì đó xảy ra từ lâu lắm rồi, đã xưa lắc xưa lơ, đã xa rất xa… Chẳng hạn một người bảo: 'Cái bình này cổ lắm, người ta làm ra từ đời tám hoánh'. Cơn cớ gì 'từ đời tám hoánh' lại xuất hiện trong các trường hợp tương tự?
Sắp tới ngày khai giảng năm học mới 2025-2026, nhưng diễn đàn giáo dục lại 'nóng lên' với câu chuyện sách giáo khoa. Thực ra, đây là điều không hề mới, nếu không muốn nói là quá cũ, nhưng lại 'cơn cớ' lặp đi lặp lại một cách bất thường.
'Đại từ điển tiếng Việt' (1999) ghi nhận: 'Thuốc đắng dã tật/ Thuốc đắng dã tật, sự thật mắc lòng: Thuốc đắng thì chóng khỏi bệnh, lời nói thẳng khó nghe nhưng bổ ích, chớ nóng giận, tự ái khi nghe lời nói thẳng'. Về chữ nghĩa, trước hết ta cần khảo sát từ 'dã' bởi cơn cớ gì lại xuất hiện trong trường hợp này?
Trong tiếng Việt, có những câu ngụ ý về chuyện gì đó, được sử dụng bằng vài cụm từ khác nhau, thí dụ 'hũ mắm treo giàn/ treo đầu giường'…
Tên tuổi nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng gắn liền với các tập thơ 'Rượu đắng', 'Ngàn xưa', .... Viết không nhiều nhưng thơ ông lại có mặt trong hầu hết các tuyển tập danh tiếng thơ Việt Nam hiện đại. Mấy năm gần đây, ông dành tình thương mến với Tây Nguyên và viết nhiều về vùng đất này.
Tôi đã đến nhiều mảnh đất khác nhau trong dặm dài chuyến đi cuộc đời. Mỗi lần đặt chân đến đâu, một cách tự nhiên, tôi luôn cố tìm những cơn cớ để có thể tìm gặp hình bóng quê hương. Con đường rợp bóng. Ngọn cau già nương những buổi chiều ối đỏ. Tiếng sáo diều văng vẳng gửi trời xa lời thổ lộ. Cánh đồng mênh mang những mùi hương phía mùa… Cho đến khi, trong một khoảnh khắc tình cờ tôi nghe được những câu hát, nói đúng hơn là những bài hát về quê hương của tôi vang vọng ở một miền đất khác đã khiến mình vỡ lẽ nhiều điều. Giá trị tinh thần ẩn sâu nơi những âm thanh ấy đã nói cùng tôi bao ý nghĩ và rồi gọi tôi về chốn xa thẳm.
Họa sĩ Lê Thiết Cương lâu nay không được khỏe. Anh có một cơn ốm vô cơn cớ đã hành anh hơn một năm nay chưa dứt. Nhưng dù ốm đến thế, dù mới phẫu thuật về, ngay cả khi đang nằm trên giường bệnh với việc sinh hoạt còn khó khăn thì Lê Thiết Cương hình như chưa từng đầu hàng với mọi cơn đau. Anh làm việc mọi nơi, mọi lúc trong mọi tình huống có thể.
Hạnh phúc của phụ nữ giản dị vô cùng. Một cái đan tay, một chiếc ôm, một nụ hôn, một lời nói ngọt ngào và đôi khi, chỉ là một ánh nhìn, một nụ cười của người thân yêu cũng đủ làm nên niềm vui của phụ nữ.
Trong các buổi làm việc với sở ngành, địa phương gần đây, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được đã chỉ đạo về giải pháp gỡ 'cục máu đông' đối với 571 công trình, dự án đang ứ đọng. Đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, việc giải quyết công việc phải tới tận cùng, thay vì chỉ đạo nhiều mà không theo đuổi tới nơi, tới chốn.
Bằng tài năng và tâm huyết, mỗi nhà văn sẽ có phương cách khác nhau để thể hiện những đọng lắng từ hiện thực vào trong tác phẩm của mình. Đời sống vùng biên xứ Thanh với trung tâm là hình tượng người chiến sĩ biên phòng đã trở thành nguồn cảm hứng gợi khơi những xúc động sâu xa đối với nhà văn Nguyễn Xuân Thủy. Đó chính là cội nguồn sâu thẳm để tác giả cho ra đời tập bút ký với nhan đề đầy tính liên tưởng và ẩn dụ sâu sắc: 'Những vì sao biên giới' (NXB Quân đội Nhân dân, 2024).
'Đại từ điển tiếng Việt' (1999) ghi nhận: 'Thuốc đắng dã tật/ Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng:
'Mỗi chúng ta chẳng thể nào đi xa/ khỏi nụ cười cay đắng/ của mụ đàn bà quê mùa/ ngồi u buồn kéo sợi bên song...' (Những dòng sông). Tôi coi bốn câu thơ hồi cố u buồn khắc khoải, đỏ mọng 'nỗi đau và tình yêu' này như một đề từ cho cả tập thơ 'Phục sinh'. Còn với tôi, là để định hình một con đường bước vào thế giới nội tâm của Đào Quốc Minh.
Trong một tương lai gần, đi dưới tán rừng Bạch Mã, du khách sẽ được chiêm ngắm, được hít căng lồng ngực mùi hương nồng nàn tỏa ra từ những nhánh lan rừng đang bung nở, đang đong đưa đùa vui với nắng, với gió. Hy vọng sẽ là vậy…
Những năm 90 của thế kỷ trước, bất ngờ xuất hiện một bài lục bát trên thi đàn cả nước, được giải cuộc thi 'Tác phẩm tuổi xanh', lọt vào tuyển tập thơ lục bát Việt Nam.
Trong nhịp sống bình yên giữa lòng thành phố bên sông Hàn, những người Hà Nội tôi gặp bên ly trà ấm hôm đó, họ mang theo những thước phim ký ức 'Hà Nội' về phố biển Đà Nẵng, họ nhớ về Thủ đô để nhắc mình đã, đang và luôn là một phần trong những thăng trầm của đất Kinh kỳ nghìn năm.
Có một số từ tiếng Việt xuất hiện và phổ biến trong giao tiếp, thoạt nghe không mấy ai rõ nghĩa, bởi nó là tiếng lóng, chỉ sử dụng trong một nhóm người, chỉ họ hiểu với nhau.
Đi chụp ảnh, ảnh đẹp hay chưa đẹp không thành vấn đề. Miễn là được đi và còn đi được. Đi để biết quê hương đất nước mình giàu đẹp. Đi để săn tìm vẻ đẹp của đất nước quê hương, đó là quan điểm của nhà nhiếp ảnh Lê Thanh Sinh.
Không rõ do cơn cớ gì, hễ một khi nghe đến câu 'Con gái tuổi Dần' ắt không ít đấng mày râu lè lưỡi lắc đầu. Sở dĩ chọn lấy thái độ này, có lẽ do họ mường tượng về hình ảnh:Trong hang tối, mắt thần khi đã quắcLà khiến cho mọi vật đều im hơi (Thế Lữ)
Lê Minh Quốc - trong suốt những năm làm nghề, vừa viết báo, vừa viết sách, anh luôn đau đáu với việc giữ gìn sự trong sáng và vẻ đẹp của ngôn từ tiếng Việt. Vì tình yêu tiếng Việt rất lớn, sâu thẳm trong một tâm hồn Việt, anh đã dày công viết cuốn 'Lắt léo tiếng Việt' (NXB Trẻ, 2017). Và đến 2024, cuốn 'Tiếng Việt lắt léo và lịch lãm' (NXB Trẻ) lại nối tiếp cho hành trình giữ gìn bản sắc, linh hồn của tiếng Việt, ngôn ngữ Việt ngày càng đẹp hơn, duyên dáng lịch lãm hơn.
Khi những tập thơ nhỏ nhắn và xinh xắn được đến tay những bạn đọc nhỏ tuổi, thì tác giả của nó đã trở thành người thiên cổ. Đó là trường hợp của hai tập thơ dành cho thiếu nhi vừa được xuất bản: Cháu là cổ tích (Đoàn Vị Thượng) và Những lời của hoa (Lâm Thị Mỹ Dạ).
Người phụ nữ trung niên ngồi sau xe máy của chồng, tay phải ôm eo chồng, tay trái ôm hoa, thi thoảng e ấp cười mỉm không giấu được niềm vui hiện rõ trên gương mặt. Hẳn là chị đang hạnh phúc lắm, nụ cười mới rạng rỡ nhường kia!
Ta thử quan sát mẩu đối thoại trong quyển 'Sài Gòn tạp pín lù' (NXB Hội Nhà văn - 1992) của học giả Vương Hồng Sển: 'Nầy thầy Sáu! Hãy để đó, chạy tới bót ông Cò kêu lính lại đây tức thì, coi con mẹ này còn diếm cứng đầu cứng cổ hay không?'.
Dù hôm nay không phải Mùng Một Tết, thì đã sao, nếu lòng bạn đang là Mùng Một Tết, tâm thế của Mùng Một Tết. Để hôn nhân của bạn như Mùng Một Tết đi, được không?
Mong rằng, người người, nhà nhà cùng bước vào mùa Xuân bằng tâm thế đón nhận một khởi đầu của sự trong trẻo, thánh thiện, hân hoan.
Bạn tôi nói, về Hội An cứ thích nhìn lên gác hai những ngôi nhà cổ. Ở đó, có một cuộc sống mà chắc rằng, nếu vội vàng, không bao giờ người ta cảm nhận được.
Được đánh giá là nhà văn đương đại hàng đầu Việt Nam, văn chương của Nguyễn Bình Phương vẫn luôn là một bài toán khó với đa số độc giả.
Quế Phong (Nghệ An) là một huyện miền núi giáp biên giới Việt - Lào. Đây là địa bàn có 72.000 người dân của 6 dân tộc: Thái, Mông, Khơ Mú, Thổ, Tày, Kinh sinh sống. Hơn 10 năm trước, cơn lốc ma túy đã cuốn qua những bản làng xa xôi. BS Lê Quang Trung - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Quế Phong chia sẻ với chúng tôi về những gian nan tại 'điểm nóng' ma túy, HIV này.