Báo cáo 301 Đặc biệt của Mỹ (Special 301 Report) là báo cáo thường niên do Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố nhằm xác định các rào cản thương mại đối với doanh nghiệp và sản phẩm của Mỹ xuất phát từ các vấn đề về bảo hộ sở hữu trí tuệ (SHTT) ở các quốc gia đối tác thương mại của Mỹ.
Theo ông Đàm Mạnh Hiếu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực II (Cục Hải quan), vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân cũng như uy tín của Việt Nam trên thị trường quốc tế, đang được các lực lượng chức năng thực thi quyết liệt, xử lý với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Việt Nam đang đứng trước cơ hội thu hút dòng vốn lớn vào ngành dược phẩm phát minh nhờ quy mô thị trường tăng nhanh và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khoảng cách giữa quy định và thực thi sở hữu trí tuệ vẫn là điểm nghẽn quan trọng ảnh hưởng tới quyết định đầu tư, tốc độ đưa thuốc mới vào thị trường và động lực đổi mới sáng tạo.
Tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) được coi là yếu tố cốt lõi và là 'vé thông hành' bắt buộc để Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, nhất là khi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam tham gia đang áp dụng các tiêu chuẩn bảo hộ cao và toàn diện. Việc tuân thủ này không chỉ giúp giảm rủi ro pháp lý mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư và nâng cao giá trị thương hiệu quốc gia.
Mới đây, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có khuyến nghị đối với các doanh nghiệp Việt Nam liên quan đến việc Hoa Kỳ công bố báo cáo về bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Phòng WTO và Hội nhập (Ban Pháp chế - VCCI) vừa qua đã có những phân tích và khuyến nghị cho Doanh nghiệp Việt Nam liên quan đến việc Hoa Kỳ công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026 về bảo hộ sở hữu trí tuệ.