Nhịp sống hiện đại đang dần lan tới các bản làng vùng cao, ở tổ dân phố 32 thôn Tha, phường Hà Giang 1 vẫn có một không gian yên bình, nơi văn hóa người Tày được gìn giữ một cách tự nhiên.
Tối 24/1, UBND xã Bằng Mạc tổ chức chương trình công bố quyết định thành lập các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và giao lưu các làn điệu dân ca quê hương với chủ đề 'Kết nối hồn then - Lan tỏa bản sắc Tày - Nùng' năm 2026.
Tiếng Tày - Nùng không chỉ là phương tiện giao tiếp của cộng đồng dân cư chiếm tỷ lệ lớn ở Cao Bằng, mà còn lưu giữ ký ức lịch sử, tri thức dân gian và bản sắc văn hóa lâu đời của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Trước tác động của quá trình hội nhập và đô thị hóa, việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy tiếng Tày - Nùng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết.
'Hoa thơm bướm lượn hồ Ba Bể/ Gái trai tìm bạn nghĩa ngày xuân'; 'Mặt hồ in xanh thắm áo chàm/ Lòng lưu luyến bước chân xuống thuyền'... Những câu then êm ái, trong trẻo vang lên ở sân khấu nhỏ của Homstay Ba Be HaDa khiến nhiều du khách chìm vào thế giới văn hóa đậm đà bản sắc của các dân tộc vùng cao. Kể chuyện bằng âm nhạc, bằng lời ca, điệu múa và cả niềm tự hào lặng lẽ đó là Nhóm văn nghệ 'Nàng áo xanh' ở thôn Cốc Tộc, xã Ba Bể.
Tính đến ngày 16/1/2026, Cuộc thi thu hút 41 tiết mục/tác phẩm nghệ thuật tham gia, từ các xã, phường. Các tác phẩm dự thi có nội dung phong phú, phản ánh sinh động đời sống văn hóa, tín ngưỡng, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Giữa dòng chảy ồn ào, hối hả của nhịp sống hiện đại, Làng Câu vẫn lặng lẽ giữ cho mình vẻ yên bình với những điệu Khắp, điệu Then ngân nga, sắc áo chàm hiện diện nơi từng nếp nhà. Trải qua bao năm tháng, đồng bào Tày ở Làng Câu, xã Tân Hợp luôn gắn bó, đoàn kết, bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống bằng tất cả tình yêu và niềm tự hào về cội nguồn dân tộc.
Câu lạc bộ Hát then, đàn tính xã An Lạc (Bắc Ninh) không chỉ là nơi sinh hoạt văn nghệ mà còn là 'ngôi nhà chung' gìn giữ, lan tỏa vẻ đẹp độc đáo của nghệ thuật truyền thống dân tộc Tày giữa nhịp sống hiện đại.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: ''Mỗi dân tộc phải chăm lo đặc tính của mình trong nghệ thuật'', phải ''chú ý phát huy cốt cách dân tộc''. Người cho rằng, văn hóa là tinh hoa của dân tộc, văn hóa phải góp phần khẳng định vị thế của dân tộc, không thể tách rời việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc với việc phát triển kinh tế - xã hội của nước nhà.
Với người Thái Trắng xã Quỳnh Nhai, những làn điệu then mượt mà, sâu lắng, luôn giữ vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào. Và để điệu then ấy vang vọng mãi giữa núi rừng Tây Bắc, không thể thiếu tiếng tính tẩu - nhạc cụ được ví như cầu nối giữa con người với đất trời. Đằng sau âm thanh diệu kỳ ấy là đôi bàn tay tài hoa, cần mẫn của những nghệ nhân đang ngày đêm thầm lặng giữ và truyền dạy tình yêu văn hóa dân tộc cho thế hệ mai sau.
Việc duy trì và phát triển hát Then đang được thế hệ trẻ Lạng Sơn tích cực phát huy bằng nhiều cách thức sáng tạo.
Giữa nhịp sống đổi thay không ngừng, trên những bản mường vùng cao của Sơn La, các nghệ nhân vẫn lặng thầm chắt chiu từng thanh âm của nhạc cụ truyền thống, trăn trở với từng nghi lễ mang giá trị cội nguồn..., để mạch nguồn văn hóa các dân tộc còn mãi.
Với đồng bào dân tộc Nùng thôn Má Bắp, xã Lạng Giang (Bắc Ninh), hát then là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tinh thần. Để gìn giữ, phát huy vốn quý đó, bà con thường xuyên luyện tập, trao truyền cho lớp trẻ.
Giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số trên mảnh đất Thái Nguyên đang được khơi dậy và lan tỏa theo một cách mới. Từ khôi phục lễ hội, truyền dạy nghệ thuật dân gian đến phát triển du lịch cộng đồng, việc gìn giữ 'hồn cốt' văn hóa không chỉ góp phần bảo tồn di sản, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho du lịch. Từ đó mang lại sinh kế và niềm tự hào cho nhiều người dân.
Ở vùng đông bắc tỉnh Quảng Ninh, hát then của người Tày được lưu giữ đậm nét nhất tại các xã Bình Liêu, Lục Hồn và Hoành Mô. Trải qua nhiều thăng trầm của thời gian, then vẫn bền bỉ tồn tại, trở thành điểm nhấn đặc sắc trong kho tàng văn hóa truyền thống của đồng bào Tày nơi đây.