Miền núi phía Bắc Việt Nam từ lâu được xem là 'kho báu văn hóa sống' của cả nước. Không chỉ sở hữu cảnh quan hùng vĩ với núi cao, ruộng bậc thang, cao nguyên đá hay những cung đèo nổi tiếng, khu vực này còn là nơi hội tụ của hàng chục dân tộc thiểu số như Mông, Dao, Tày, Nùng, Thái, Mường, Hà Nhì, Lô Lô…
Nhiều năm nay, Trường TH&THCS Đồng Tâm ở Quảng Ninh lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc qua câu lạc bộ hát then, đàn tính tại trường.
Tại xã Đinh Văn Lâm Hà, những thành viên Câu lạc bộ (CLB) Sinh hoạt văn hóa dân gian dân tộc Thái ngày đêm cùng nhau gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của người xưa để lại.
Chiều muộn, sân Trường Tiểu học và Trung học cơ sở (TH&THCS) Nông Thượng (phường Bắc Kạn) vẫn vang lên tiếng tính, lời then. Trong căn phòng nhỏ cuối dãy lớp học, hơn chục học sinh người Tày, Dao chăm chú tập từng nhịp gảy đàn tính, từng câu hát then dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân dân gian Hà Đức Định.
Trong nhịp phát triển du lịch hôm nay, thôn Tha vẫn giữ được dáng vẻ bình yên của một bản làng vùng cao - nơi văn hóa không nằm trong bảo tàng mà hiện diện trong từng mái nhà, từng câu hát Then.
Giữa nhịp sống hiện đại và sự lan tỏa mạnh mẽ của văn hóa số, nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, tại Cao Bằng, ngày càng nhiều người trẻ đang chủ động tìm về cội nguồn, học cách gìn giữ tiếng nói, làn điệu dân ca, nghề truyền thống và đưa bản sắc quê hương lan tỏa theo cách mới mẻ, sáng tạo hơn.
Ngày 10.5, xã Lục Yên (tỉnh Lào Cai) đã tổ chức chương trình tọa đàm 'Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của người Nùng An trong thời kỳ mới', đồng thời ra mắt Hội Nùng An tỉnh Lào Cai và Hội Nùng An xã Lục Yên.
Giữa nhịp sống hiện đại, ở thôn Kiên Lao, xã Quy Mông có nghệ nhân Hà Thị Thanh Tịnh lặng lẽ gìn giữ làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống của dân tộc mình bằng tất cả đam mê và trách nhiệm.
Hình ảnh cô học trò Nông Thị Hồng Nguyên say sưa ôm đàn, cất tiếng hát đã trở thành nét đẹp đặc biệt của Câu lạc bộ (CLB) Đàn tính, hát then thôn 26, xã Nam Dong, tỉnh Lâm Đồng.
MV 'Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn' của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung gây chú ý khi kết hợp Rap và hát Then của người Tày, Nùng. MV là lời tri ân quá khứ, vừa là nhịp cầu nối liền văn hóa vùng cao với hơi thở đương đại.
Giữa nhịp sống hiện đại, hát Then - di sản của người Tày đang đối diện nhiều thách thức khi thế hệ trẻ có xu hướng rời bản làng lập nghiệp, khiến sợi dây kết nối di sản dần đối mặt với nguy cơ đứt gãy
Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân lên, hòa cùng điệu Then da diết như đưa người nghe trở về với cội nguồn văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.
Là dân tộc thiểu số đông và lâu đời ở Việt Nam, người Tày có đời sống tinh thần văn hóa phong phú với rất nhiều lễ hội, trò chơi, âm nhạc đặc sắc.
Khẳng định vai trò chủ thể trong bảo tồn văn hóa, thời gian qua, nhiều cá nhân tại cơ sở đã chủ động, sáng tạo trong gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc bằng những cách làm thiết thực, gắn với đời sống. Nhờ đó, dòng chảy văn hóa được nuôi dưỡng ngay từ cộng đồng, trở thành nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần lan tỏa ngày càng sâu rộng những giá trị di sản của các dân tộc xứ Lạng.
Về thôn Đồng Tày, xã Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang đường nhựa thênh thang, sạch đẹp, hoa quả sai trĩu cành, xa xa vang tiếng đàn Tính, hát Then. Từ em nhỏ mới 9, 10 tuổi, đến người trung niên, cao tuổi, ai cũng say sưa giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc.
Tuyên Quang phát huy bản sắc địa phương để xây dựng môi trường giáo dục đa dạng, gắn kết và phát triển toàn diện học sinh.
Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, tiếng đàn Tính vẫn vang lên trong căn nhà sàn mộc mạc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đó là tiếng đàn của cô gái trẻ người Nùng, chọn lối đi riêng gắn bó với vùng đất Đồng Mô. Cô dùng sự nhạy bén, sắc sảo của người trẻ để lưu truyền văn hóa đồng bào.
Chúng mình lớn rồi/tính tẩu so dây… tôi mang theo câu hát tìm về thôn 7, xã Chợ Rã, để gặp nghệ nhân Dương Văn Thục - người chế tác và gìn giữ những âm thanh của cây đàn tính 12 dây trong lời then cổ. Hành trình chế tác cây đàn tính 12 dây của nghệ nhân Dương Văn Thục giống như một khúc then trầm, sâu lắng và đầy nỗi niềm.