Từ bảo tàng 3D, dữ liệu số, mã QR đến các nền tảng trải nghiệm trực tuyến, lịch sử đang trở nên gần gũi, sinh động hơn với thế hệ trẻ.
Bằng kính thực tế ảo VR 360 độ, app thuyết minh tự động đến kho dữ liệu số hàng chục nghìn hiện vật, Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên đang mang đến trải nghiệm mới mẻ, giúp câu chuyện về quê hương và tuổi thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh trở nên gần gũi hơn với du khách.
Không còn là những hiện vật nằm yên sau lớp kính hay các bảng thông tin khô cứng, di sản văn hóa ở Nghệ An đang được 'đánh thức' bằng công nghệ số hiện đại. Từ không gian trưng bày 3D, thực tế ảo VR đến trí tuệ nhân tạo AI, việc chuyển đổi số trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản đang mở ra cách tiếp cận mới, giúp lịch sử và văn hóa xứ Nghệ đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Với việc ứng dụng công nghệ số trong cách trưng bày cùng tư duy tiếp cận công chúng hiện đại, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là điểm đến dành cho những người yêu lịch sử mà trở thành không gian văn hóa sống động giữa lòng đô thị, thu hút đông đảo khách tham quan. Đặc biệt, việc thành phố công nhận đây là điểm du lịch đã mở ra kỳ vọng về một thiết chế văn hóa hiện đại, hấp dẫn, đồng hành cùng mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
Sự phát triển nhanh của công nghệ thực tế ảo đang góp phần làm thay đổi cách công chúng tiếp cận di sản theo hướng sinh động, tương tác hơn; tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ này cũng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa tính hấp dẫn và tính xác thực, giữa trải nghiệm số và giá trị nguyên bản của không gian di tích, bảo tàng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, việc đưa di sản văn hóa lên không gian số không chỉ là xu thế tất yếu mà còn mở ra cơ hội để các bảo tàng tiếp cận gần hơn với công chúng. Tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng, hành trình số hóa di sản đang từng bước được triển khai, với kỳ vọng tạo nên một diện mạo mới cho hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương.
LTS: Những năm gần đây, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đã được đặt ra như một định hướng lớn, với mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ, mà còn tiến tới chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả kho tàng di sản, trong đó bao gồm cả di sản vật thể và phi vật thể.
Việc ứng dụng công nghệ số tại các khu di tích ở Hà Tĩnh đang tạo ra cách tiếp cận mới với di sản, giúp lịch sử trở nên trực quan, sinh động hơn.
Đại diện của Bảo tàng Chứng tích chiến tranh tại TP HCM nói rằng chính việc đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới cách trưng bày nhờ công nghệ đã giúp nâng cao các trải nghiệm cho công chúng.
Nếu như trước đây, bảo tàng thường được hình dung là những không gian tĩnh lặng, nơi các hiện vật nằm yên sau lớp kính, thì ngày nay, cách tiếp cận ấy đang dần thay đổi. Bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà đang trở thành không gian trải nghiệm sống động - nơi công chúng có thể 'chạm' vào lịch sử bằng nhiều phương thức mới mẻ.
Bên cạnh những cơ hội mở ra, quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản cũng đặt ra không ít thách thức. Công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng một chiến lược phát triển bài bản, đội ngũ nhân lực có chuyên môn và đặc biệt là tư duy đổi mới trong cách xây dựng nội dung.