Xu hướng giới trẻ tìm về bản thân

Trong xã hội luôn đòi hỏi sự sẵn sàng thường trực trên mạng, những sở thích thủ công như viết thư và làm sổ lưu niệm thủ công đòi hỏi sự tập trung và kiên nhẫn. Ảnh: Lee Seung-ku/SCMP

Shaughnessy Barker, 25 tuổi, đã gỡ bỏ tất cả ứng dụng mạng xã hội và chỉ giữ lại một chiếc điện thoại cố định màu be trong căn hộ ở British Columbia. Nếu muốn liên lạc với cô, bạn bè phải gọi điện hoặc viết thư. Giống như Barker, từ New York đến Dallas, hàng nghìn người trẻ đang tham gia phong trào “lối sống phi kỹ thuật số” - một cuộc “nổi loạn” thầm lặng chống lại thế giới số hóa quá tải.

Các số liệu thống kê cho thấy đây là một hiện tượng đáng chú ý. Theo CNN, công ty nghệ thuật và thủ công Michael’s ghi nhận lượng tìm kiếm từ khóa “sở thích phi kỹ thuật số” tăng 136% chỉ trong sáu tháng qua. Đặc biệt ấn tượng là doanh số bộ dụng cụ thủ công hướng dẫn tăng 86% năm 2025 và dự kiến tăng thêm 30 - 40% năm nay.

Với hơn 1.300 cửa hàng trên khắp Bắc Mỹ, Michael’s đang chứng kiến một hiện tượng văn hóa chưa từng có. Bà Stacey Shively, Giám đốc bán hàng của Michael’s, nhận định với CNN: “Tôi nghĩ đây thực sự là một sự thay đổi văn hóa lớn đang diễn ra”. Bà cho rằng ngày càng nhiều người tìm đến thủ công như một cách nghỉ ngơi tinh thần để thoát khỏi việc lướt tin tức tiêu cực, đặc biệt là kể từ sau đại dịch COVID-19.

Chị Tanya Nguyen, thành viên của câu lạc bộ đan len hàng tuần tại thư viện Brooklyn, chia sẻ với hãng tin AP lý do chị thường xuyên tới đây: “Đan len cho bạn có việc để làm với đôi tay nên bạn không phải cầm điện thoại”. Theo AP, đan len và các hoạt động xúc giác khác đòi hỏi sự tập trung và kiên nhẫn trong một xã hội luôn đòi hỏi sự sẵn sàng thường trực online.

Xu hướng “ngắt kết nối” không chỉ dừng lại ở đan len. Viết thư tay đang có sự hồi sinh bất ngờ, tạo nên những kết nối xuyên biên giới theo cách mà mạng xã hội không thể làm được. Chị KiKi Klassen, 28 tuổi ở Ontario, Canada, thành lập Câu lạc bộ Lucky Duck Mail vào tháng 10/2024, cung cấp dịch vụ gửi thư hàng tháng theo đăng ký với các tác phẩm nghệ thuật, câu trích dẫn truyền cảm hứng và thông điệp cá nhân. Chỉ trong vài tháng, câu lạc bộ đã có hơn 1.000 thành viên từ 36 quốc gia. Klassen giải thích với AP: “Giấy tạo ra một không gian an toàn. Bạn viết xuống, gửi đi và không thực sự nghĩ về nó sau đó”.

Bà Avriel Epps, nhà nghiên cứu AI và giáo sư tại Đại học California Riverside, lý giải động lực thúc đẩy xu hướng này với đài CNN khi cho rằng nội dung do AI tạo ra khá mệt mỏi vì quá lặp lại và thiếu nguyên bản. Bà nhấn mạnh: “Chuyển sang phi kỹ thuật số không phải là tự cắt mình khỏi internet, mà là ngăn internet xâm nhập vào đời tư của mình”.

DJ Robert Owoyele, 34 tuổi, người tạo ra Caya - buổi họp mặt “phi kỹ thuật số” hàng tháng ở Dallas với các hoạt động viết thư, tô màu và nghe đĩa than - đã tóm gọn ý nghĩa của phong trào này. Theo AP, ông nói: “Kỷ nguyên số khiến chúng ta tưởng mình đang kết nối với nhau, nhưng thật ra đó chỉ là ảo giác. Kết nối thực sự chỉ có khi gặp mặt trực tiếp”.

Stephania Kontopanos, sinh viên 21 tuổi ở Chicago, chia sẻ với AP: “Càng lớn, tôi càng nhận ra mình đã lãng phí bao nhiêu thời gian trên điện thoại”. Để thay đổi, cô gửi bưu thiếp cho gia đình và bạn bè, làm scrapbook (làm sổ lưu giữ kỷ niệm thủ công) và tái sử dụng vật liệu hàng ngày như vé xem phim, hóa đơn để ghi lại kỷ niệm.