Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, chưa bao giờ sức mạnh bảo vệ Tổ quốc (BVTQ) chỉ bắt nguồn từ vũ khí, thành lũy hay lực lượng quân sự đơn thuần. Sức mạnh ấy trước hết được tạo nên từ lòng dân, từ niềm tin của nhân dân đối với chế độ và con đường phát triển của dân tộc. 'Thế trận lòng dân' không chỉ là bài học lịch sử quý báu mà còn là nền tảng chiến lược quyết định sức mạnh quốc gia trong sự nghiệp xây dựng và BVTQ Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay. Vì vậy, chúng ta phải luôn coi trọng xây dựng, củng cố, giữ vững 'thế trận lòng dân'; đồng thời tỉnh táo nhận diện và kiên quyết đấu tranh với những âm mưu, thủ đoạn, luận điệu hòng làm suy yếu 'thế trận lòng dân' của đất nước.
Cục diện thế giới, khu vực đang chuyển biến nhanh chóng, phức tạp chưa từng có theo hướng đa cực, đa trung tâm, đa tầng; sự đan xen giữa an ninh truyền thống và phi truyền thống tạo nên một bức tranh an ninh hỗn hợp, khó dự báo, đặt ra nhiều thách thức to lớn. Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc củng cố sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc.
Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, nguồn sức mạnh quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời là cơ sở hình thành 'thế trận lòng dân'. Việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong củng cố đồng thuận xã hội, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh.
Nhằm khẳng định vị thế, tầm vóc của nền văn hóa Việt Nam, xứng đáng với một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hóa, có văn hiến lâu đời và đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại, ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam (gọi tắt là Nghị quyết số 80). Một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được xác định trong Nghị quyết là xây dựng 'thế trận văn hóa' gắn với củng cố quốc phòng, an ninh; bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Xuyên suốt lịch sử dựng nước và giữ nước, cha ông ta đã để lại bài học sâu sắc về vận dụng sức mạnh toàn dân để đạt được các thắng lợi.
Biển Đông và các vấn đề an ninh phi truyền thống diễn biến ngày càng phức tạp, nhanh, khó dự báo. Đồng thời, kỷ nguyên phát triển mới của đất nước cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với nhiệm vụ xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển. Nhận thức rõ vinh dự, tự hào, trách nhiệm, Quân chủng Hải quân tiếp tục nỗ lực tập trung nâng cao sức mạnh tổng hợp, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, phối hợp hiệp đồng với các lực lượng và cấp ủy, chính quyền các địa phương có biển xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển ngày càng vững chắc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Hiện nay, chủ trương xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, gắn với bảo đảm an ninh, an toàn, duy trì thực thi pháp luật trên biển là yêu cầu tất yếu khách quan. Để thực hiện chủ trương này, đòi hỏi xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh, xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh vững chắc, đồng thời nâng cao năng lực thực thi pháp luật của các lực lượng chức năng trên biển, trong đó có Cảnh sát biển Việt Nam đóng vai trò là lực lượng chuyên trách của Nhà nước, làm nòng cốt thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển.
Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...
LTS: Tự chủ chiến lược là bước phát triển mới về tư duy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, được Đảng ta đặt ra tại Đại hội XIV. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, bên cạnh tự chủ nâng cao năng lực quốc gia trong hoạch định, thực thi các chủ trương, quyết sách quan trọng, chúng ta cần giữ thế chủ động trong chiến tranh nhận thức, bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng. Để góp phần thống nhất, nâng cao nhận thức trong hệ thống chính trị, LLVT và toàn dân, Báo Quân đội nhân dân giới thiệu cùng bạn đọc vệt bài về vấn đề này...
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, các thách thức an ninh phi truyền thống như tội phạm công nghệ cao, tin giả, chiến tranh thông tin ngày càng nổi lên, yêu cầu bảo vệ Tổ quốc 'từ sớm, từ xa' được Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.
Phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh (QP, AN) là yêu cầu mang tính nguyên tắc, là vấn đề chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, mối quan hệ này càng cần được nhận thức đầy đủ và thực hiện hiệu quả hơn, nhằm tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Ngày 16/4, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười ký ban hành Chỉ thị số 07 về xây dựng thế trận an ninh nhân dân kết hợp chặt chẽ với thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc trên địa bàn tỉnh.
Tại Hội nghị Trung ương 2 (khóa XIV) vừa qua, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm) đã nhấn mạnh nhiệm vụ 'bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới'. Qua đó cho thấy hướng tiếp cận mới của Đảng, Nhà nước trong định hướng phát triển đồng bộ, chặt chẽ giữa các lĩnh vực chiến lược: Quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế và xã hội, thể hiện tầm nhìn chiến lược sâu sắc, tư duy mới phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang có những biến động phức tạp, khó lường với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước là nhiệm vụ trọng yếu.
Trong kỷ nguyên phát triển mới, khi đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu đặt ra đối với Quân đội nhân dân Việt Nam ngày càng toàn diện và cao hơn. Không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, Quân đội còn giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa. Trong đó, đội ngũ sĩ quan trẻ chính là lớp kế cận, là nguồn động lực mới góp phần xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Từ thực tiễn trong nước và tình hình thế giới, quan điểm 'bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa' được đặt ra như một chiến lược xuyên suốt, đòi hỏi nâng cao công tác đối ngoại và năng lực tự chủ quốc gia.