Khơi thông 'mỏ vàng' đất công

Để biến tiềm năng lớn này thành nguồn lực phát triển, bài toán đặt ra là cần rà soát đầy đủ, quản lý và khai thác hiệu quả.

Quỹ đất công rộng lớn, phân bố khắp thành phố

Từ năm 2018, UBND tỉnh (nay UBND thành phố) Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 2976/QĐ-UBND phê duyệt phương án quản lý và khai thác sử dụng quỹ đất công trên địa bàn. Đây được xem là cuộc tổng kiểm kê quy mô lớn đối với nguồn tài nguyên đất công.

Khu công nghiệp Biên Hòa 1 hoàn thành chuyển đổi công năng sẽ tạo quỹ đất công lớn cho thành phố.

Theo kết quả rà soát đã phê duyệt, Đồng Nai có hơn 29 ngàn thửa đất công do UBND cấp xã quản lý, sử dụng với tổng diện tích hơn 13 ngàn hécta. Bên cạnh đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý hơn 220 thửa với tổng diện tích 2,2 ngàn hécta và một số trụ sở cơ quan. Những con số này cho thấy, Đồng Nai sở hữu quỹ đất công rất lớn, trải rộng tất cả xã, phường. Đây là nguồn lực chiến lược để phát triển hạ tầng, tạo quỹ đất tái định cư, đấu giá quyền sử dụng đất để tạo nguồn thu đầu tư trở lại cho phát triển đô thị.

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1-7-2025, hiện trạng quỹ đất công tiếp tục có nhiều biến động về diện tích, hiện trạng sử dụng cũng như chủ thể quản lý. Vì vậy, thành phố yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, thống kê, đo đạc, cắm mốc nhằm cập nhật chính xác hiện trạng phục vụ quản lý lâu dài.

Ông Diệp Trường Vũ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng: Quỹ đất công hiện khá nhiều, phân bố rộng khắp trên địa bàn 95 xã, phường và luôn có biến động trong thực tế. Vì vậy, việc thống kê đầy đủ, cập nhật hiện trạng là yêu cầu rất quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác nguồn lực đất đai.

Cũng theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối tháng 5-2026, phần lớn các địa phương đã hoàn tất báo cáo rà soát sơ bộ, song vẫn còn một số nơi phải tiếp tục bổ sung, hoàn thiện dữ liệu để phục vụ tổng hợp chung.

Đất đai là nguồn lực vàng của sự phát triển. Tuy nhiên, nếu quản lý không tốt hoặc chậm đưa vào sử dụng, nguồn lực này không những không phát huy hiệu quả mà ngược lại còn phát sinh hệ lụy như: lấn chiếm, xây dựng trái phép, sử dụng sai mục đích hoặc tranh chấp kéo dài.

Thực tế cho thấy, quá trình rà soát đất công hiện vẫn còn nhiều bất cập. Một số địa phương chậm báo cáo, số liệu thiếu đồng bộ, chưa cập nhật đầy đủ hiện trạng mới sau nhiều năm biến động, chưa điều chỉnh theo đơn vị hành chính mới.

Một số báo cáo gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường chưa làm rõ căn cứ pháp lý hoặc nguồn gốc sử dụng đất khi đề xuất đưa thửa đất ra khỏi danh mục đất công hoặc bổ sung thêm vào danh sách quản lý. Điều này khiến quá trình tổng hợp dữ liệu gặp khó khăn, dẫn tới số liệu giữa các đơn vị chưa thống nhất. Hồ sơ pháp lý của nhiều khu đất hiện còn thiếu đồng bộ, gây lúng túng cho cấp cơ sở trong quá trình xác định hiện trạng và quản lý.

Quản lý và khai thác hiệu quả tài nguyên đất

Đồng Nai vừa bước vào giai đoạn phát triển với vị thế và mô hình quản trị mới. Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển và trở thành cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, địa phương cần một nguồn lực rất lớn đầu tư hạ tầng, giao thông, chỉnh trang đô thị và tái định cư cho người dân. Việc rà soát lại toàn bộ quỹ đất công lúc này không đơn thuần là công việc kỹ thuật mà là bước chuẩn bị quan trọng cho chiến lược phát triển dài hạn của thành phố.

Ông Chu Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố cho hay: Đơn vị đang triển khai 2 nhóm nhiệm vụ lớn liên quan đến tạo quỹ đất công là khai thác quỹ đất vùng phụ cận các công trình giao thông và tạo quỹ đất sạch để đấu giá quyền sử dụng đất nhằm tạo nguồn vốn cho đầu tư phát triển.

Về khai thác quỹ đất vùng phụ cận các công trình giao thông, trung tâm đang triển khai 6 đề án quỹ đất liên quan 9 dự án giao thông với tổng cộng 21 khu đất, diện tích hơn 1,5 ngàn hécta; trong đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất đang thực hiện bồi thường, hỗ trợ đối với 7 khu đất diện tích hơn 670ha; còn lại cấp xã thực hiện.

Về tạo quỹ đất sạch để đấu giá, trong thời gian tới, trung tâm sẽ rà soát quỹ đất có lợi thế, tiềm năng khai thác tại những khu vực tiếp giáp Sân bay Long Thành, các tuyến giao thông động lực và các tuyến đường hiện hữu hoặc theo quy hoạch đề xuất tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tăng nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo nguồn vốn tái đầu tư cho phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội của địa phương.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Tuấn Anh tại cuộc họp với các đơn vị liên quan vào ngày 21-5 cho rằng: Đồng Nai đang bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn về quản trị và đầu tư hạ tầng. Vì vậy, rà soát toàn diện quỹ đất công là bước đi cần thiết để xây dựng phương án quản lý, sử dụng và khai thác hiệu quả hơn.

Cũng theo lãnh đạo UBND thành phố, thời gian tới, các đơn vị liên quan cần rà soát đầy đủ, thống kê chính xác hiện trạng để quản lý chặt chẽ và khai thác hiệu quả đất đai. Đây chính là chìa khóa để khơi thông nguồn lực phát triển. Ngoài ra, việc này cũng góp phần ngăn chặn triệt để tình trạng lãng phí tài nguyên, vi phạm trong quản lý và sử dụng đất.