Dưa chuột giữ giá nhờ liên kết

Người dân xã Na Dương thu hoạch dưa chuột bao tử

Đến xã Na Dương vào những ngày cuối tháng 5/2026, chúng tôi không khó để bắt gặp hình ảnh người dân đang tất bật thu hoạch dưa chuột. Chị Vi Thị Hương, thôn Bản San cho biết: Gia đình bắt đầu trồng dưa chuột bao tử từ năm 2023 với diện tích 3 sào theo hình thức liên kết sản xuất. Đây là loại cây ngắn ngày, chỉ sau khoảng 35 đến 40 ngày trồng là cho thu hoạch. Bình quân năng suất đạt từ 1,2 - 1,5 tấn/sào. Với giá bán từ 10 - 12 nghìn đồng/kg (loại 1) và từ 7 - 8 nghìn đồng/kg (loại 2), sau khi trừ chi phí, mỗi vụ gia đình tôi thu lãi khoảng 35 triệu đồng. Nhận thấy hiệu quả kinh tế cao, năm 2026, gia đình tôi tiếp tục mở rộng diện tích lên 5 sào, dự kiến sản lượng năm nay đạt khoảng 7 tấn. Nhờ thực hiện liên kết bao tiêu sản phẩm nên đầu ra ổn định, gia đình tôi yên tâm sản xuất.

Không riêng gia đình chị Hương, nhiều người dân trên địa bàn xã Na Dương cũng đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất canh tác kém hiệu quả sang trồng cây dưa chuột. Theo số liệu thống kê, toàn xã hiện có trên 75 ha dưa chuột, chủ yếu là dưa chuột bao tử; tập trung ở các thôn Bản San, Pò Kính, Hua Cầu... Tổng sản lượng đạt trên 2.000 tấn/năm. Khác với phát triển tự phát như trước đây, từ năm 2023, một số hợp tác xã (HTX), cơ sở thu mua đã thực hiện liên kết sản xuất với người dân. Theo đó, đơn vị thu mua cung cấp vật tư nông nghiệp, hướng dẫn kỹ thuật cho người dân và ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Hiện, gần 100% ha trồng dưa chuột trên địa bàn xã có thực hiện liên kết sản xuất.

Bà Vi Thị Nghĩa, Giám đốc HTX Bản San cho biết: Từ năm 2024, HTX đã liên kết sản xuất với người dân trong trồng dưa chuột nhằm tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Vụ dưa chuột năm nay, HTX liên kết sản xuất với trên 100 hộ dân, tổng diện tích khoảng 40 ha. Các hộ tham gia được hỗ trợ giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật và được ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, người dân yên tâm mở rộng diện tích, tập trung chăm sóc cây trồng, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Trung bình mỗi năm, HTX thu mua khoảng 1.000 tấn dưa chuột để cung cấp cho các cơ sở chế biến tại tỉnh Bắc Ninh.

Theo chia sẻ của các hộ dân, dưa chuột là loại cây tương đối dễ trồng, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương và có thời gian sinh trưởng ngắn. Tuy nhiên, để cây phát triển tốt, cho năng suất cao, người trồng cần chú trọng đến khâu làm đất, lên luống cao để tránh úng nước; thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để kịp thời phát hiện, phòng trừ sâu bệnh. Trong quá trình chăm sóc, bà con cần làm giàn cho cây leo, tỉa nhánh, giữ độ ẩm phù hợp giúp cây sinh trưởng ổn định, cho quả đều và đẹp.

Được biết, năm nay thời tiết tương đối thuận lợi nên cây dưa chuột sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, năng suất đạt từ 1,2 - 1,5 tấn/sào. Giá bán dưa chuột cũng tăng nhẹ từ 1 - 2 nghìn đồng/kg so với năm ngoái. Nhờ có đơn vị liên kết thu mua tận ruộng nên người dân không phải lo đầu ra hay tình trạng bị ép giá như trước đây. Từ trồng dưa chuột, các hộ dân có thu nhập bình quân từ 10 đến 50 triệu đồng/vụ/năm (tùy diện tích canh tác). Đây là động lực để nhiều hộ dân trên địa bàn tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất trong những vụ tiếp theo.

Ông Tô Văn Thoại, Quyền Trưởng Phòng Kinh tế xã Na Dương cho biết: Qua đánh giá, mô hình liên kết trồng dưa chuột không chỉ giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung mà còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp của địa phương.

Việc có HTX, đơn vị thu mua tham gia liên kết, bao tiêu sản phẩm đã góp phần tạo đầu ra ổn định, giúp người dân yên tâm đầu tư sản xuất. Thời gian tới, phòng sẽ tiếp tục tham mưu UBND xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân duy trì và mở rộng diện tích trồng dưa chuột theo hướng liên kết; đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn người dân áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Có thể thấy, việc thực hiện liên kết sản xuất đã giúp cây dưa chuột từng bước trở thành cây trồng mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân trên địa bàn xã Na Dương. Với đầu ra thuận lợi cùng sự đồng hành của HTX, đơn vị thu mua và chính quyền địa phương, người dân đang ngày càng yên tâm phát triển, nhân rộng mô hình, qua đó góp phần gia tăng hiệu quả sản xuất và nâng cao thu nhập.