350 dự án và cú hích hồi sinh Đà Nẵng

Không gian đô thị trung tâm Đà Nẵng. Ảnh: XUÂN SƠN

Hàng loạt dự án rơi vào tình trạng dang dở, đình trệ hoặc không thể triển khai các thủ tục tiếp theo. Nhà đầu tư không thể hoàn thiện pháp lý, ngân hàng dè dặt cung ứng dòng vốn, còn chính quyền thì đứng trước thế khó: Nếu xử lý nóng vội sẽ phát sinh rủi ro pháp lý, nhưng nếu kéo dài sẽ làm lãng phí nguồn lực đất đai và cơ hội phát triển. Những khu đất vàng ven biển, dưới chân bán đảo Sơn Trà, những tổ hợp du lịch - thương mại… từng được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng cho Đà Nẵng đã có thời gian dài nằm bất động, phủ bụi theo năm tháng.

Điều đáng nói, hệ lụy của Kết luận 2852/KL-TTCP không chỉ nằm ở vài dự án cụ thể. Nó tạo ra tâm lý e ngại trong môi trường đầu tư, khiến không ít doanh nghiệp dè chừng khi tiếp cận thị trường Đà Nẵng. Thành phố từng có giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ bất động sản, du lịch và dịch vụ đã bị giảm nhịp đáng kể khi nhiều nguồn lực không thể lưu thông. Một đô thị vốn quen với không khí xây dựng, mở rộng và đổi mới đã có lúc trở nên trầm lắng bởi các nút thắt pháp lý tồn tại suốt hơn một thập kỷ.

Bởi vậy, việc áp dụng cơ chế chính sách đặc thù tại Nghị quyết 170/2024/QH15 và Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội có ý nghĩa như một cánh cửa pháp lý đặc biệt để xử lý những tồn đọng lịch sử. Đây không đơn thuần là việc tháo gỡ cho doanh nghiệp, mà còn là cơ chế để giải phóng nguồn lực phát triển cho cả thành phố.

Điểm đáng chú ý là Đà Nẵng không lựa chọn cách tiếp cận thụ động. Thành phố đã thể hiện rất rõ ý chí chính trị và quyết tâm hành động khi nhanh chóng công bố danh mục 350 dự án, đất đai được áp dụng cơ chế đặc thù để tháo gỡ vướng mắc. Đây là bước đi cho thấy chính quyền không né tránh tồn tại quá khứ mà chủ động đối diện, rà soát và tìm cơ chế xử lý phù hợp trên tinh thần thượng tôn pháp luật nhưng cũng phải tạo cú hích phát triển.

Trong 350 dự án được công bố, có tới 206 dự án thuộc diện áp dụng Điều 3 Nghị quyết 170/2024/QH15 về xử lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp vi phạm về thời hạn sử dụng đất đối với đất sản xuất kinh doanh trên địa bàn thành phố, phần lớn liên quan đến khu vực Sơn Trà và nằm trong Kết luận 2852/KL-TTCP. Đặc biệt, 204 dự án do Công ty CP Sơn Trà làm nhà đầu tư đều liên quan đến việc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp với thời hạn lâu dài thay vì 50 năm theo quy định.

Việc xử lý các tồn tại này không hề đơn giản. Nó liên quan đến quyền lợi doanh nghiệp, nghĩa vụ tài chính, sự ổn định của môi trường đầu tư và cả trách nhiệm pháp lý của các cơ quan quản lý qua nhiều thời kỳ. Nhưng thay vì tiếp tục để mọi thứ “treo” vô thời hạn, Đà Nẵng đang lựa chọn cách tháo gỡ có kiểm soát, minh bạch và theo khuôn khổ mà Quốc hội cho phép.

Đáng chú ý hơn, thành phố còn mở ra cơ chế linh hoạt khi cho phép các sở ngành, địa phương nếu phát hiện các dự án có vướng mắc tương tự thì tiếp tục áp dụng Nghị quyết 170/2024/QH15 và Nghị quyết 29/2026/QH16 để xử lý, đồng thời cập nhật vào hệ thống rà soát chung. Điều này cho thấy tư duy quản trị không còn dừng ở xử lý từng vụ việc riêng lẻ theo danh sách dự án được công bố mà hướng tới giải quyết đồng bộ các tồn đọng mang tính hệ thống.

Ý nghĩa lớn nhất của việc công bố danh sách 350 dự án nằm ở khả năng tái khởi động niềm tin và khơi thông nguồn lực. Khi một dự án được tháo gỡ pháp lý, đồng nghĩa dòng vốn có thể quay trở lại, nhà đầu tư có thể tiếp tục triển khai, ngân hàng có cơ sở cấp tín dụng và thị trường có thêm động lực phục hồi. Những khu đất từng bị bỏ hoang nhiều năm có cơ hội được đánh thức.

Đối với Đà Nẵng, điều này còn quan trọng hơn ở góc độ chiến lược phát triển đô thị. Thành phố đang đứng trước yêu cầu phải tìm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng mạnh mẽ. Nếu nguồn lực đất đai tiếp tục bị đóng băng, Đà Nẵng sẽ rất khó tạo ra các dư địa phát triển mới cho du lịch, dịch vụ, logistics… hay kinh tế số.

Có thể hình dung trong tương lai không xa, nhiều công trình dang dở sẽ được tái khởi động, các dự án du lịch ven biển sẽ tiếp tục hoàn thiện, những khu đất vàng sẽ được đưa vào khai thác đúng giá trị. Thành phố có thể lại trở thành một đại công trường xây dựng mạnh mẽ theo đúng kỳ vọng của người dân và doanh nghiệp, nhưng lần này với nền tảng pháp lý chặt chẽ và thận trọng hơn.

Từ góc nhìn rộng hơn, câu chuyện tháo gỡ 350 dự án không chỉ là xử lý hậu quả của quá khứ. Đó còn là thông điệp về năng lực tự sửa chữa các thiếu sót và thích ứng của chính quyền đô thị năng động nhất khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Sau nhiều năm bị níu chân bởi các kết luận thanh tra, Đà Nẵng đang cho thấy quyết tâm bước sang giai đoạn mới để mở ra chu kỳ phát triển mới, nơi nguồn lực đất đai được khơi thông, niềm tin thị trường được phục hồi và động lực tăng trưởng được tái tạo mạnh mẽ.