Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được đánh giá đã mở ra tư duy quản trị mới cho các siêu đô thị như TP.HCM với nhiều cơ chế vượt trội về phân quyền, đầu tư và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, phần 'linh hồn đô thị' gồm văn hóa, di sản, ký ức đô thị và vốn xã hội, theo chuyên gia, vẫn chưa được đặt ở vị trí tương xứng trong cấu trúc pháp lý của dự luật.
Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý ổn định, lâu dài cho TP.HCM phát triển theo mô hình đại đô thị hiện đại, từng bước trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tầm cỡ khu vực, quốc tế.
Luật đô thị đặc biệt TP.HCM là dự án luật đang được khẩn trương xây dựng nhằm thay thế các cơ chế mang tính 'thí điểm, đặc thù' trước đây bằng một khung pháp lý vượt trội, ổn định và dài hạn cho siêu đô thị.
Với 9 chương và 45 điều, dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt được đánh giá có nhiều cơ chế mang tính đột phá giúp TPHCM phát triển như kỳ vọng
Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt đang được kỳ vọng tạo bước ngoặt về thể chế cho TP Hồ Chí Minh, giúp siêu đô thị lớn nhất cả nước mở rộng không gian phát triển, tăng tính chủ động trong quản trị và hình thành động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.
Theo TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn, Luật Đô thị đặc biệt cần bổ sung thêm quy định về mô hình đô thị sân bay, bao gồm vùng ảnh hưởng của đô thị sân bay Long Thành.
Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng tạo nền tảng thể chế mới cho TP. Hồ Chí Minh với định hướng phân quyền vượt trội, tăng tính tự chủ và mở rộng không gian phát triển, tạo động lực cho mô hình 'siêu đô thị' trong giai đoạn mới…
Tại Hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt, các ý kiến đóng góp của đại biểu đều có giá trị lý luận và thực tiễn cao, thể hiện tinh thần đồng hành, trách nhiệm vì sự phát triển của Thành phố.
Luật Đô thị đặc biệt khi được Quốc hội thông qua sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng, định hình mô hình quản trị đại đô thị TPHCM trong giai đoạn phát triển mới, trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tầm cỡ khu vực và quốc tế.
Theo GS.TS Nguyễn Thị Cành, Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện nay quy định hai cấp: tỉnh/thành phố và xã/phường. Tuy nhiên, đô thị đặc biệt khác hoàn toàn với các tỉnh hay một đô thị bình thường vì không gian bố trí lãnh thổ và tính đặc thù khác biệt.
Nhiều chuyên gia nhận định, TPHCM đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng một thể chế đủ mạnh cho đô thị đặc biệt, tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài nhiều năm, nhằm tạo dư địa mới để thành phố phát huy vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.
'Luật Đô thị đặc biệt khi được Quốc hội thông qua sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng, định hình mô hình quản trị đại đô thị như Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới - trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tầm cỡ khu vực và quốc tế'.
Ban soạn thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt đề xuất gần 300 thẩm quyền của Trung ương về cho TP.HCM, như ngân sách, quyết định dự án chiến lược, tổ chức bộ máy...
TP.HCM có thể thí điểm các mô hình về tổ chức bộ máy, quản trị, kinh tế mới... huy động nguồn lực và xử lý các vấn đề phù hợp với yêu cầu quản trị đô thị đặc biệt.
Để TP.HCM bứt phá, các chuyên gia cho rằng Luật Đô thị đặc biệt phải phân cấp mạnh mẽ cho TP, xóa bỏ cơ chế 'xin - cho'.
Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt đặt ra nhiều cơ chế mang tính đột phá nhằm giúp TP. Hồ Chí Minh phát triển vượt trội. Không đơn thuần là phân cấp thêm cơ chế hay thẩm quyền, mà là xây dựng một nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới.