Ngày nay, nhiều người cao tuổi không sống cùng con cháu, không nương tựa gia đình mà chủ động lựa chọn viện dưỡng lão làm nơi an trú cuối đời. Ở đó, họ sống một tuổi già khác biệt: được chăm sóc y tế thường xuyên, có bạn già đồng trang lứa, và trên hết là không trở thành gánh nặng cho gia đình.
Nhiều người cho rằng, về già sống cùng con cháu hoặc vào viện dưỡng lão là lựa chọn tốt nhất. Thế nhưng, thực tế cho thấy không phải ai cũng tìm được sự bình yên trong những nơi ấy.
Từng có gia đình ấm êm, con cháu quây quần, cụ ông 70 tuổi cuối cùng lại phải lặng lẽ sống những ngày cuối đời trong viện dưỡng lão, mang theo nỗi cô đơn và sự hối hận muộn màng.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, đặc biệt tại các đô thị lớn. Khi số người cao tuổi ngày càng tăng, hệ thống chăm sóc phát triển chậm, tạo ra khoảng trống lớn giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng. Chăm sóc người cao tuổi không còn là chuyện riêng của mỗi gia đình, mà đã trở thành một bài toán xã hội cấp bách.
Một cô gái 25 tuổi ở Trung Quốc chọn sống trong viện dưỡng lão sau khi tốt nghiệp đại học. Cô làm công việc bầu bạn với người già để được hưởng ưu đãi về nhà ở.
Giữa guồng quay hối hả của nhịp sống đô thị, việc chăm sóc người cao tuổi mang nhiều bệnh nền đang trở thành áp lực lớn với nhiều gia đình. Từ khoảng trống đó, dịch vụ chăm sóc chuẩn y khoa tại gia đang phát triển mạnh, không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết thực mà còn mở ra một thị trường tỷ USD của nền kinh tế bạc tại Việt Nam.
Ở nước ta, việc phát triển các công trình chăm sóc người cao tuổi thường được đặt trong khung an sinh xã hội như một nghĩa vụ hỗ trợ. Cách tiếp cận này khiến các mô hình dưỡng lão chủ yếu dừng ở quy mô nhỏ, thiên về đáp ứng nhu cầu tối thiểu, thiếu sức hấp dẫn đối với khu vực tư nhân và thiếu sự gắn kết với chiến lược phát triển đô thị. Khi quá trình già hóa diễn ra mạnh mẽ, tầng lớp trung lưu mở rộng và nhu cầu về một tuổi già chất lượng ngày càng rõ ràng, người cao tuổi không còn chỉ là đối tượng cần chăm sóc mà trở thành một nhóm xã hội có khả năng hình thành thị trường dịch vụ.
Một trạm dưỡng lão ứng dụng robot tại Bắc Kinh khiến thế giới ngỡ ngàng, từ massage, cứu ngải đến chơi cờ, pha trà cho người cao tuổi.
Trong cấu trúc phát triển đô thị TPHCM hiện nay đang bộc lộ một nghịch lý ngày càng rõ ràng: Không gian tổ chức để phục vụ tăng trưởng kinh tế được đầu tư quy mô, bài bản nhưng lại thiếu một thành phần cốt lõi đó là không gian để con người già đi trong an toàn và được hỗ trợ khi sức khỏe suy giảm.